Jak zrealizować kierunki polityki oświatowej 2026/2027?

Jeśli zastanawiasz się:

• Jakie działania można zaplanować w ramach kierunków polityki oświatowej?
• Jakie warsztaty przeprowadzić z uczniami?
• Jakie wydarzenia szkolne zorganizować?
• Co może zrobić psycholog lub pedagog szkolny?
• Jak połączyć kierunki polityki oświatowej z codzienną pracą szkoły?
• Jak zaplanować działania, żeby nie stworzyć kolejnej listy zadań, których później nie będzie czasu zrealizować?

— poniżej znajdziesz praktyczne pomysły na realizację wszystkich 8 kierunków polityki oświatowej w roku szkolnym 2026/2027.

Przy każdym obszarze podajemy konkretne pomysły na warsztaty, akcje, projekty, wydarzenia szkolne i działania psychologa oraz pedagoga.

Ważne: poniższe propozycje są inspiracją. Nie oznacza to, że każda szkoła, nauczyciel czy specjalista powinien realizować wszystkie wymienione działania. Warto wybierać te, które odpowiadają na rzeczywiste potrzeby uczniów i możliwości szkoły.

1. Reforma26. Kompas Jutra – jak przełożyć ten kierunek na codzienną pracę szkoły?

Hasło „szkoła wymagająca, wspierająca i przyjazna rozwojowi ucznia” można przełożyć na bardzo konkretne działania.

To dobry moment, aby zastanowić się nie tylko nad tym, czego wymagamy od uczniów, ale również nad tym, jak pomagamy im sprostać tym wymaganiom.

W praktyce oznacza to między innymi budowanie szkoły, w której uczeń:

• zna zasady i wie, czego się od niego oczekuje,
• ma możliwość rozwijania swoich mocnych stron,
• otrzymuje wsparcie wtedy, gdy napotyka trudności,
• ma przestrzeń do zadawania pytań i popełniania błędów,
• może budować dobre relacje z rówieśnikami i dorosłymi,
• uczy się odpowiedzialności za siebie i innych.

Pomysły na realizację

• Cykl „Jak się uczyć, żeby się nauczyć?” – Warsztaty dotyczące koncentracji, pamięci, planowania nauki, odpoczynku i motywacji.
• Program adaptacyjny dla nowych uczniów – Szczególnie dla klas pierwszych oraz uczniów, którzy rozpoczynają naukę w nowej szkole.
• Tydzień Dobrych Relacji – Codziennie inne zadanie związane ze współpracą, komunikacją, życzliwością i bezpieczeństwem.
• Dzień Mocnych Stron – Uczniowie odkrywają swoje zainteresowania, talenty i zasoby.
• Projekty uczniowskie – Zadania, w których uczniowie muszą zaplanować pracę, podzielić się rolami, współpracować i zaprezentować efekt.
• Konsultacje dla nauczycieli – Krótkie spotkania dotyczące budowania bezpiecznej atmosfery w klasie, reagowania na trudne zachowania i wspierania uczniów.
• Spotkania dla rodziców – Np. o motywowaniu dziecka, wspieraniu samodzielności, organizacji nauki czy korzystaniu z technologii.
• Szkolna mapa wsparcia – Uczniowie poznają osoby i miejsca, w których mogą szukać pomocy.
• Działania integracyjne – Gry zespołowe, zadania współpracy, lekcje integracyjne i działania budujące poczucie przynależności.
• Tydzień „Poznaj swoją szkołę” – Szczególnie przydatny dla nowych uczniów. Można połączyć go z quizem, grą terenową lub zadaniami wykonywanymi w parach.

A co może zrobić psycholog lub pedagog?

To może być bardzo dobry kierunek do połączenia z codzienną pracą specjalisty:

• rozpoznawanie potrzeb uczniów,
• działania adaptacyjne,
• warsztaty dotyczące relacji i emocji,
• wspieranie kompetencji uczenia się,
• konsultacje dla nauczycieli,
• psychoedukacja rodziców,
• działania wzmacniające dobrostan uczniów.

2. Odporność społeczna i relacje

Ten kierunek daje bardzo dużo możliwości do pracy zarówno podczas regularnych zajęć, jak i poprzez wydarzenia szkolne i działania całej społeczności.

Nie musi to być kolejna pogadanka o relacjach. Możemy dać uczniom możliwość ćwiczenia współpracy, reagowania na trudne sytuacje i brania odpowiedzialności za innych.

Pomysły na działania

• Tydzień Życzliwości – każdy dzień może mieć inne zadanie:
  • zauważ kogoś, kto potrzebuje wsparcia,
  • powiedz komuś coś dobrego,
  • wykonajcie zadanie w nowej parze,
  • podziękuj osobie, która Ci pomogła,
  • zróbcie coś wspólnie dla całej klasy. 
• „Widzę – reaguję – wspieram” Warsztaty dotyczące:
  • przemocy rówieśniczej,
  • wykluczenia,
  • cyberprzemocy,
  • presji grupy,
  • reagowania jako świadek.

• Klasowy kontrakt – Nie gotowa lista zasad przygotowana przez nauczyciela, ale zasady wypracowane wspólnie z uczniami.
• Projekty wolontariackie – Uczniowie wybierają problem, który chcą rozwiązać, planują działania i wspólnie je realizują.
• Debaty obywatelskie – Można wykorzystać tematy bliskie uczniom i połączyć debatę z ćwiczeniem argumentowania, słuchania i szacunku dla odmiennego zdania.
• Gry i zadania zespołowe – Szczególnie takie, w których sukces zależy od współpracy, a nie od tego, kto jest najlepszy.

3. Edukacja zdrowotna – nie tylko w formie lekcji EZ

Edukację zdrowotną można realizować praktycznie i angażująco, bez organizowania ogromnego projektu. Warto połączyć ją ze zdrowiem psychicznym, snem, ruchem, odpoczynkiem i codziennymi nawykami uczniów.

Pomysły na realizację

• „5 minut dla zdrowia” – krótkie ćwiczenia oddechowe, rozciągające lub relaksacyjne prowadzone raz w tygodniu podczas godziny wychowawczej.
• Tydzień Dobrostanu – każdy dzień poświęcony innemu tematowi: sen, ruch, odżywianie, emocje, odpoczynek od ekranów.
• Warsztat „Mój stres pod lupą” – uczniowie rozpoznają objawy stresu w ciele i tworzą własny „plan regeneracji”.
• Szkolne wyzwanie „Rusz się po lekcjach” – klasy zbierają punkty za spacery, jazdę na rowerze, aktywność sportową lub inne formy ruchu.
• „Zdrowa przerwa” – wspólne gry ruchowe, mini trening lub taneczna przerwa organizowana przez samorząd uczniowski we współpracy z psychologiem lub pedagogiem.
• Warsztat „Co robić, gdy ktoś źle się czuje?” – ćwiczenie podstawowych reakcji pomocowych: wezwanie pomocy, rozmowa wspierająca, ułożenie osoby w bezpiecznej pozycji (we współpracy z nauczycielem edukacji dla bezpieczeństwa lub pielęgniarką szkolną).
• „Sen nastolatka” – krótkie zajęcia pokazujące wpływ snu na koncentrację, emocje i wyniki w nauce.
• Klasowe karty dobrostanu – raz w miesiącu uczniowie zaznaczają, co pomaga im dbać o zdrowie fizyczne i psychiczne, a wychowawca omawia najczęstsze odpowiedzi z klasą.

4. Higiena cyfrowa

W tym obszarze szczególnie warto odejść od samego straszenia zagrożeniami.

Zamiast kolejnego wykładu o tym, „ile czasu spędzasz w telefonie”, można zaprosić uczniów do sprawdzenia własnych nawyków i zastanowienia się, co chcieliby zmienić.

Pomysły na realizację

• „Cyfrowa równowaga” – Można porozmawiać o:
  • czasie ekranowym,
  • wpływie social mediów na samopoczucie,
  • odpoczynku,
  • relacjach,
  • korzystaniu z telefonu przed snem,
  • odpowiedzialnym korzystaniu z AI.
• Tydzień cyfrowy

Poniedziałek – czas ekranowy
Ile naprawdę czasu spędzamy przed ekranem?

Wtorek – bezpieczeństwo
Hasła, dane, prywatność.

Środa – relacje online
Hejt, komentarze, cyberprzemoc.

Czwartek – AI i informacje
Fake newsy, krytyczne myślenie i odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji.

Piątek – offline
Co można robić bez telefonu?

• „Tydzień pasji i zainteresowań”  – Uuzniowie prezentują swoje hobby:

• • sport,
  • taniec,
  • muzykę,
  • rysunek,
  • fotografię,
  • gry planszowe,
  • majsterkowanie,
  • wolontariat,
  • kolekcje i inne zainteresowania.

Zachęcają innych uczniów do rozwijania w/w pasji poprzez promocję ich np. na gazetkach ściennych.

5. Rozpoznawanie potrzeb uczniów, ocena funkcjonalna i pomoc psychologiczno-pedagogiczna

To obszar, który szczególnie mocno dotyczy psychologów, pedagogów i pedagogów specjalnych, wychowawców.

I tutaj realizacja kierunku nie musi oznaczać tworzenia kolejnej dużej akcji. Dużo może wydarzyć się w codziennej pracy.

Działania do pracy psychologa i pedagoga:

Rozpoznawanie potrzeb uczniów

• prowadzenie rozmów adaptacyjnych i wspierających z uczniami,
• organizowanie krótkich ankiet dotyczących samopoczucia, relacji i funkcjonowania w szkole,
• konsultacje z wychowawcami dotyczące mocnych stron, trudności i potrzeb uczniów,
• obserwacja funkcjonowania uczniów w klasie, podczas przerw i zajęć dodatkowych,
• wspólne omawianie przypadków uczniów wymagających wsparcia podczas spotkań zespołu specjalistów.

Współpraca z nauczycielami

• przygotowanie krótkich wskazówek dla nauczycieli, na co zwracać uwagę podczas codziennej obserwacji ucznia,
• konsultacje dotyczące dostosowania wymagań i organizacji wsparcia,
• omawianie sposobów wzmacniania mocnych stron ucznia, a nie tylko jego trudności.

Współpraca z rodzicami

• prowadzenie indywidualnych konsultacji dotyczących funkcjonowania dziecka w szkole i w domu,
• organizowanie krótkich spotkań lub webinarów dla rodziców dotyczących emocji, motywacji, organizacji nauki i korzystania z technologii,
• wspólne ustalanie celów wsparcia dla ucznia,
• przekazywanie rodzicom konkretnych rekomendacji do pracy w domu.

Wdrożenie w szkole oceny funkcjonalnej ucznia:

• omówienie z nauczycielami obszarów funkcjonowania ucznia zgodnych z ICF (obszary aktywności i uczestniczenia),
• wykorzystanie narzędzi diagnostycznych np. KSzOF (Kwestionariusza Szkolnej Oceny Funkcjonalnej) jako narzędzia wspierającego rozpoznawanie potrzeb uczniów,
• wspólne konsultacje wychowawców, pedagoga, psychologa i pedagoga specjalnego dotyczące funkcjonowania ucznia,
• monitorowanie skuteczności udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej w oparciu o obserwację zmian w funkcjonowaniu ucznia,
• przygotowanie nauczycieli do tworzenia bardziej rzetelnych informacji i opinii dla poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Jeśli chcesz dowiedzieć się na czym polega diagnoza funkcjonalna w szkole oraz jak napisać opinię o funkcjonowaniu dziecka w szkole zgodnie z obszarami ICF skorzystaj z naszego szkolenia „Diagnoza funkcjonalna w szkole”.

  

Szkolenie dostępne TUTAJ 

Warto również pamiętać, że podstawy tego zagadnienia znajdują się już w szkoleniu „Psycholog w szkole – nagrania”.

 

6. Profilaktyka uzależnień behawioralnych, przeciwdziałanie przemocy i zdrowie psychiczne

To bardzo szeroki obszar, który można połączyć z wieloma działaniami realizowanymi już w szkole.

Pomysły na realizację

• „Widzę – reaguję – wspieram”
  • warsztaty dotyczące rozpoznawania przemocy relacyjnej i cyberprzemocy,
  • ćwiczenie sposobów reagowania jako świadek przemocy,
  • rozmowy o granicach, presji grupy i odpowiedzialności za innych.
• „Zdrowie psychiczne na co dzień”
  •  zajęcia o emocjach, stresie i regulacji napięcia,
  • techniki wyciszania i regeneracji,
  • tworzenie klasowych „map wsparcia” – do kogo można zwrócić się o pomoc.

• Organizacja Dnia Zdrowia Psychicznego
  • stacje tematyczne: emocje, stres, sen, relacje, odpoczynek od ekranów,
  • „kącik relaksu” z ćwiczeniami oddechowymi i technikami wyciszania,
  • warsztaty „Jak rozpoznać, że potrzebuję wsparcia?”,
  • szkolna „mapa pomocy” – gdzie i do kogo można zwrócić się o pomoc,
  • akcja „Dobre słowo dla innych” lub „Co pomaga mi dbać o siebie?”,
  • spotkanie z psychologiem, terapeutą lub innym specjalistą zajmującym się zdrowiem psychicznym.
  • nagranie rolki na stronę szkoły „Jak można dbać o zdrowie psychiczne” – uczniowie odpowiadają na to pytanie, a następnie film zostaje zmontowany i umieszczony na profilu szkoły. Przez to, że autorami wypowiedzi są uczniowie- filmik obejrzy większa liczna uczniów z Twojej szkoły.

• Działania kryzysowe
  • przypomnienie uczniom i rodzicom, gdzie szukać pomocy,
  • procedura szybkiego kontaktu z psychologiem lub pedagogiem,
  • konsultacje dla wychowawców dotyczące rozpoznawania sygnałów kryzysu psychicznego.

A jeśli pojawi się kryzys?

Wtedy sama wiedza profilaktyczna może nie wystarczyć. Jeżeli ten temat jest dla Ciebie ważny, polecamy szkolenie:

„Jak rozmawiać z uczniem z myślami samobójczymi – diagnoza i interwencja w szkole”

Podczas szkolenia omawiamy m.in. prowadzenie pierwszej rozmowy, ocenę zagrożenia, dalsze postępowanie oraz współpracę z rodzicami, wychowawcą i dyrektorem.

Szkolenie dostępne TUTAJ

7. Wspieranie świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych

Ten kierunek można realizować nie tylko poprzez klasyczne zajęcia z doradztwa zawodowego.

Pomysły na realizację:

• „Poznaj swoje mocne strony”– uczniowie mogą pracować nad:
  • zainteresowaniami,
  • mocnymi stronami,
  • talentami,
  • wartościami,
  • predyspozycjami.

• „Zawody przyszłości” – można zaprosić przedstawicieli różnych zawodów i porozmawiać o tym, jakie kompetencje są potrzebne w ich pracy.
• „Moja ścieżka po szkole” – uczniowie tworzą prosty plan: co mnie interesuje → co już potrafię → czego chcę się nauczyć → jakie mam możliwości → jaki może być mój kolejny krok.

8. Wspieranie ciekawości i aktywności poznawczej uczniów

Tutaj również nie trzeba tworzyć ogromnego projektu.

• „Jak działa mózg, gdy się uczymy?” – Krótkie zajęcia o:
  • pamięci,
  • koncentracji,
  • motywacji,
  • odpoczynku,
  • skutecznych strategiach uczenia się.
• Projekty interdyscyplinarne np.:
  • „Jak odpoczynek wpływa na uczenie się?”
  • „Mój sposób na skuteczną naukę”
  • „Co pomaga mi się skoncentrować?”
  • „Jak uczymy się na błędach?”
  • Informacja zwrotna – można uczyć uczniów odpowiadania na trzy pytania:
    • Co już umiem?
    • Nad czym chcę pracować?
    • Co zrobię jako następny krok?

Z tymi ebookach zrealizujesz angażujące zajęcia

Gotowce na lekcje TUTAJ

Jak wybrać działania do swojej szkoły?

I tutaj dochodzimy do bardzo ważnej rzeczy.

Nie musisz realizować wszystkich pomysłów przedstawionych w tym artykule.

W praktyce byłoby to wręcz nierealne.

Kierunki polityki oświatowej nie powinny oznaczać, że każdy psycholog, pedagog i nauczyciel dostaje kolejne kilkanaście zadań do wykonania.

Praca szkoły jest pracą zespołową.

Dlatego zanim wpiszesz kolejne działanie do swojego planu, warto sprawdzić:

1. Co już planuje szkoła?

Być może szkoła organizuje Tydzień Dobrostanu, a wychowawcy prowadzą już zajęcia o relacjach.

2. Jakie są rzeczywiste potrzeby uczniów?

Nie każda szkoła potrzebuje dokładnie takich samych działań.

3. Kto jest odpowiedzialny za dany obszar?

Psycholog, pedagog, pedagog specjalny, wychowawca, doradca zawodowy czy nauczyciel?

4. Co rzeczywiście jesteś w stanie zrobić?

Lepiej zaplanować 5 konkretnych działań i je zrealizować, niż stworzyć plan na 30 aktywności, które później będą tylko kolejnymi punktami do odhaczenia.

Kierunki polityki oświatowej a program wychowawczo-profilaktyczny

Kierunki polityki oświatowej mogą być jednym z punktów odniesienia przy planowaniu działań wychowawczych i profilaktycznych, ale nie powinny zastępować diagnozy potrzeb szkoły.

Warto najpierw sprawdzić, jakie są rzeczywiste potrzeby uczniów, a następnie zastanowić się, które z nich można połączyć z obszarami wskazanymi w kierunkach polityki oświatowej.

Dzięki temu nie powstaje osobna lista działań „na kierunki”, ale można połączyć aktualne priorytety z tym, co szkoła już robi i czego rzeczywiście potrzebują uczniowie.

Czy kierunki polityki oświatowej są obowiązkową listą działań?

Nie. Kierunki polityki oświatowej wskazują obszary szczególnie istotne dla funkcjonowania systemu oświaty, ale nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa i nie nakładają na szkoły nowych obowiązków prawnych.

Dlatego nie chodzi o to, żeby zrealizować każdy pomysł z tej listy. Chodzi o to, żeby znaleźć takie działania, które mają sens w konkretnej szkole.

Podsumowanie

Kierunki polityki oświatowej na rok szkolny 2026/2027 obejmują osiem ważnych obszarów – od Reformy26 i budowania odporności społecznej, przez edukację zdrowotną i higienę cyfrową, aż po rozpoznawanie potrzeb uczniów, profilaktykę uzależnień i przemocy, doradztwo zawodowe oraz rozwijanie aktywności poznawczej.

Nie muszą jednak oznaczać tworzenia kolejnych dziesiątek zadań do wpisania w plan pracy.

Najlepsze działania to te, które odpowiadają na rzeczywiste potrzeby uczniów, można połączyć z tym, co szkoła już robi i które rzeczywiście da się zrealizować.

Dlatego potraktuj powyższą listę jako bazę inspiracji i wybierz z niej te pomysły, które najlepiej pasują do Twojej szkoły.

Oficjalne kierunki polityki oświatowej na rok szkolny 2026/2027 znajdziesz na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Ministerstwo Edukacji Narodowej – kierunki polityki oświatowej 2026/2027